ताज्या बातम्या
   महिलांनी महिलांसाठी सुरु केलेल्या वृत्तपत्रात काम करण्यासाठी महिलांना निमंत्रित करीत आहोत. संपर्क साधण्यासाठी सातारा - विद्या निकाळजे (कार्यकारी संपादक -8600080064), नांदेड-रुचिरा बेटकर (कार्यकारी संपादक-9970774211), मुंबई-संगिता ढेरे (विभागीय संपादक मुंबई व नवी मुंबई-8097112945), रायगड - दिक्षा थवाई (जिल्हा प्रतिनिधी-9763025014) यांना संपर्क साधू शकता. पाहिजेत : अवघ्या काहीच दिवसात लोकप्रिय झालेल्या साप्ताहिक अष्टभुजा हिरकणी या वृत्तपत्रात काम करण्यासाठी राज्यभरात जिल्हा, तालुका स्तरावर प्रतिनिधी नियुक्त करायचे आहेत. इच्छुकांनी आम्हाला [email protected] या मेलवर आपला बायोडेटा पाठवावा किंवा 9850516724 या नंबरवर कॉल किंवा व्हाट्स अँप करु शकता.

धार्मिक कृतींच्या माध्यमातून निसर्ग संवर्धन करणारी आमची संस्कृती

June 23, 202112:44 PM 40 0 0

आमच्या भारतीय संस्कृतीमध्ये सण, उत्सव व व्रतांचे विशेष महत्व आहे. प्रत्येक सण, उत्सव व व्रतांमध्ये विविध वनस्पती व त्यांच्या पूजनाचे विशेष महत्त्व सांगितले आहे. जसे तुळस, बेल, पिंपळ, औदुंबर, वड ही वृक्षे पूजनीय मानून त्यांचे संवर्धन केले जाते असेच वटवृक्षाचे संवर्धन व पूजन करणारे एक व्रत म्हणजे “वटपौर्णिमा व्रत” होय.
वादविवादात यमाला हरवून हरण केलेले पतीचे प्राण परत मिळवणार्‍या सावित्रीच्या पातिव्रत्याचे प्रतीक म्हणून हे व्रत केले जाते. सावित्री आणि यमाचे वटवृक्षाखाली संभाषण झाल्यामुळे या दिवशी वटवृक्षाला महत्त्व प्राप्त झाले. वटवृक्षाचे अजून महत्व सांगायचे तर वटवृक्ष हा स्थिरतेचे प्रतीक आहे.


प्रलय झाला तरी वटवृक्ष असतोच. तो युगान्ताचा साथीदार आहे. बाल मुकुंदाने प्रलयकाळी वटपत्रावर शयन केले. प्रयागच्या अक्षय्य वटाखाली राम, लक्ष्मण आणि सीता विसावले होते. ब्रह्मा, श्रीविष्णु, महेश, नृसिंह, नील आणि माधव यांचे वटवृक्ष हे निवासस्थान आहे. अध्यात्मात वड, पिंपळ, औदुंबर आणि शमी हे पवित्र अन् यज्ञवृक्ष म्हणून सांगितले आहेत. या वृक्षांत वटवृक्षाचे आयुष्य अधिक असून पारंब्यांनी त्याचा विस्तारही पुष्कळ होतो. वटसावित्रीची पूजा म्हणजे `सावित्रीच्या पातिव्रतेच्या सामर्थ्याची पूजा’; म्हणून या दिवशी वटवृक्षाची पूजा केली जाते. वटवृक्ष हा अक्षय अशा प्राणाचे दर्शक आहे. या माध्यमातून त्या वृक्षाच्या गुणधर्माचा लाभही आम्हाला होतो. वृक्ष पूजनीय असल्यामुळे त्या वृक्षाला तोडले जात नाही तर त्याला जल देऊन त्याचे संवर्धन करायला शिकविणारी अशी आमची महान संस्कृती होय. या प्रत्येक कृती मागील विज्ञान समजून घेऊन या संस्कृतीचे संवर्धन करू या व पुढच्या पिढीपर्यंत ते पोहोचवू या.

डॉ०. पी. एस. महाजन
संभाजीनगर

Categories: लेख, साहित्य
share share TWEET PIN IT SHARE share share
Leave a reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *